Seminarium Historii Gender – 24 marca 2026 r.

Serdecznie zapraszamy na następne Seminarium Historii Gender, organizowane przez prof. Dobrochnę Kałwę, podczas którego mgr Hana Blažková (Uniwersytet Karola w Pradze, Instytut Literatury Czeskiej Akademii Nauk) wygłosi referat pt. Emancypacja czeskich pisarek pierwszego obiegu w późnym socjalizmie i wczesnej transformacji.

Spotkanie odbędzie się 24 marca 2026 r. (wtorek) o godz. 18:00 na Wydziale Historii (Budynek Pomuzealny) w sali A oraz online. Link do spotkania online można uzyskać, kontaktując się e-mailowo pod adresem historia.gender@uw.edu.pl

Hana Blažková jest doktorantką komparatystyki na Uniwersytecie Karola w Pradze. W swoich badaniach koncentruje się przemianach dyskursów emancypacyjnych w literaturze czeskiej lat 80. i 90. Pracuje w Instytucie Literatury Czeskiej Akademii Nauk, gdzie zajmuje się literaturą popularną okresu późnego socjalizmu oraz wczesnej transformacji.

Wprowadzenie do wystąpienia:
Prawie każda historyczna narracja dotycząca literatury czeskiej w okresie socjalizmu rozpoczyna się od podziału ówczesnego pola literackiego na trzy obiegi: oficjalny, samizdatowy oraz emigracyjny. Podczas gdy obiegi nieoficjalne długofalowo przyciągają uwagę historyków, twórczość autorów związanych z obiegiem oficjalnym bywa marginalizowana, a dorobek pisarek pozostaje w dużej mierze pomijany. Okres tzw. normalizacji (lata 70. i 80.) opisywany jest przy tym jako czas szarości, monolityczności i konserwatywnego zwrotu, niesprzyjający jakimkolwiek formom debaty. Referat proponuje odmienną perspektywę interpretacyjną, ujmując ten okres jako przestrzeń negocjowania kobiecej emancypacji, zachodzącego pomiędzy przedstawicielkami różnych pokoleń. Główną bohaterką tej analizy będzie komunistyczna pisarka Jaromíra Kolárová (1919–2006), której twórczość wprowadzała do literatury czeskiej wątki emancypacyjne oraz artykułowała postulaty praw kobiet w warunkach konserwatywnego zwrotu. W charakterze kontrapunktu posłuży natomiast popularna pisarka Zdena Frýbová, pozostająca w bliskim związku z ówczesnym dyskursem konserwatywnej seksuologii i utrwalająca narrację różnicy płci, która jednak po 1989 roku zaczęła krytykować kapitalizm, wskazując na jego związki z seksizmem i przemocą wobec kobiet, w tym femicydem.