lek. Katarzyna Szarla
Biogram
Doktorantka na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego w ramach Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych. Ukończyła studia medyczne na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, studiowała także historię i bioetykę na Uniwersytecie Warszawskim. W ramach projektu doktorskiego z zakresu historii społecznej bada, w jaki sposób kryzys związany z HIV/AIDS ujawnia przemiany w porządku społecznym i systemach opieki w Polsce w latach 80. i 90. XX w.
W ramach jej zainteresowań badawczych znajdują się krytyczna humanistyka medyczna, społeczna historia medycyny, historia seksualności i historia transformacji w Europie Środkowo- Wschodniej, a także etyka badań naukowych w obszarze badań humanistycznych i społecznych. Członkini European HIV/AIDS Research Network.
Zajmuje się także historią mówioną, prowadząc lub współtworząc kilka projektów w tym obszarze. Obejmują one jej własne badania nad historią HIV/AIDS (2022 — obecnie), nad leczeniem niepłodności i początkami technik wspomaganego rozrodu w Polsce (2022 — obecnie) oraz projekt zbiorowy „Historie mówione z Rybnickiego Okręgu Węglowego” (2024 — obecnie), który dokumentuje, między innymi, lokalne pamięci transformacji w poprzemysłowym regionie Górnego Śląska.
Tytuł rozprawy
Polityki i praktyki opieki wobec kryzysu HIV/AIDS w Polsce w okresie transformacji, 1985- 2000
Tematyka badań
Polska Rzeczpospolita Ludowa odnotowała pierwszy przypadek zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) w 1985 roku. Socjalistyczny porządek ulegał wówczas coraz szybszej dezintegracji, tymczasem liczba zgłaszanych przypadków HIV/AIDS rosła, osiągając szczególnie niepokojącą dynamikę w 1989 roku. Rozprzestrzenianie się nowej choroby zakaźnej okazało się więc jednym z najważniejszych wyzwań dla zdrowia publicznego w ostatniej dekadzie państwowego socjalizmu oraz dla nowo demokratycznego państwa.
Kryzys HIV/AIDS ujawnia złożone motywacje, emocje i dynamiki towarzyszące renegocjacjom polityk i praktyk opieki w tym okresie, kształtowanymi przez kryzys gospodarczy i społeczny, przemiany ideologiczne i przesuwanie odpowiedzialności z państwa na jednostkę oraz postępującą prywatyzację opieki, wzmacniającą mechanizmy wykluczenia i familizmu. Przemiany te wpływały na modele ochrony zdrowia i opieki społecznej kształtujące się po 1989 roku.
Opierając się na źródłach archiwalnych oraz wywiadach historii mówionej, między innymi, z osobami żyjącymi z HIV/AIDS, pracownikami ochrony zdrowia, opiekunami i aktywistami, projekt ten poddaje krytycznej analizie relacje zachodzące w takich przestrzeniach jak szpitale, poradnie ambulatoryjne, domy i schroniska dla osób żyjących z HIV/AIDS oraz domy rodzinne. Jego celem jest zrozumienie, w jaki sposób opieka była wówczas dystrybuowana i oddolnie praktykowana, a także analiza roli odgrywanej przez różnych aktorów społecznych (w tym instytucje państwowe, system ochrony zdrowia, media, Kościół Katolicki, rodziny, wspólnoty z wyboru oraz sieci wsparcia) w ówczesnym rozumieniu tak podstawowych pojęć jak choroba, niepełnosprawność, seksualność, inność, odmienność, a także opieka, troska, charytatywność i solidarność społeczna.
Jeśli chcieliby Państwo skontaktować się w sprawie prowadzonych badań lub podzielić się ze mną swoją opowieścią lub materiałami archiwalnymi dotyczącymi HIV/AIDS, uprzejmie proszę o kontakt pod adresem: kszarla@uw.edu.pl