Podczas I wojny światowej ziemie polskie stanowiły arenę intensywnych walk. Część tych obszarów znalazła się pod okupacją. W latach 1914-1915 Rosjanie okupowali większość Galicji, zaś latem 1915 wojska niemieckie i austro-węgierskie zajęły całość Królestwa Polskiego. Państwa centralne podzieliły je między siebie tworząc niemieckie Generalne Gubernatorstwo Warszawskie oraz austro-węgierskie Generalne Gubernatorstwo Wojskowe w Lublinie (Militär-General-Gouvernement Lublin – MGGL).
Celem projektu jest zbadanie funkcjonowania tej ostatniej jednostki administracyjnej. MGGL obejmowało południowe – głównie rolnicze – obszary Królestwa Polskiego (45 000 km²), w tym dwa stosunkowo duże miasta: Lublin i Kielce. Austro-węgierską strefę okupacyjną zamieszkiwało około 3,5 mln osób, poza Polakami także Żydzi, a na wschodnich obrzeżach – w niewielkiej liczbie – Ukraińcy i Białorusini. Priorytet władz okupacyjnych stanowiło utrzymanie porządku publicznego na zapleczu frontu oraz maksymalne wykorzystanie zasobów gospodarczych terenów okupowanych na potrzeby wysiłku wojennego monarchii naddunajskiej. Jednocześnie Austro-Węgry starały się pozyskać przychylność miejscowej ludności i rywalizowały z Niemcami o względy Polaków.
W projekcie przeanalizowane zostaną struktura organizacyjna i skład osobowy administracji okupacyjnej, W tej ostatniej służyło wielu Polaków z Galicji, co rodzi pytanie o to, czy próbowali oni złagodzić negatywne skutki polityki okupacyjnej wobec ich rodaków. Ponadto przedmiotem badań będą: kształtowanie i wdrażanie polityki okupacyjnej (w tym gospodarczej), próby jej dostosowania do panujących realiów, wpływ czynnika ludzkiego na egzekwowanie porządku okupacyjnego, relacje pomiędzy ludnością okupowaną a okupantami (w tym wzajemne postrzeganie tych grup), metody zarządzania konfliktami narodowościowymi, życie polityczne i codzienne na terytoriach okupowanych, przemoc polityczna i kryminalna, korupcja i czarny rynek oraz ocena polityki okupacyjnej Austro-Węgier przez polską opinię publiczną i niemieckich sojuszników.
Niezadowolenie ludności cywilnej spowodowane przedłużającą się wojną, niepewną przyszłością, ale przede wszystkim spadkiem poziomu życia i problemami z aprowizacją, okupanci starali się złagodzić poprzez ustępstwa na rzecz polskiego życia kulturalnego i politycznego (wprowadzenie języka polskiego w administracji, szkolnictwie i sądownictwie czy samorządu miejskiego). Kulminacją tej polityki było ogłoszenie powstania Królestwa Polskiego przez cesarza Wilhelma II i Franciszka Józefa I w dniu 5 listopada 1916 r. Niemniej jednak do października 1918 r. rzeczywista władza i kontrola pozostawały w rękach władz okupacyjnych. Dopiero wówczas, w obliczu klęski wojennej i rozpadu monarchii naddunajskiej, władze okupacyjne uległy gwałtownej dezintegracji, ustępując miejsca powstającym ośrodkom polskiej władzy. Podstawą źródłową projektu stanowią archiwalia archiwa polskie, austriackie i niemieckie, legalna i nielegalna prasa, publicystyka oraz pamiętniki.
OPUS 29 Nr rej. 2025/57/B/HS3/03655