Zarówno Poematy Homerowe, jak i Mahābhārata stanowią istotne wyzwanie dla historyka, a jednocześnie oferują nieoceniony wgląd w świat archaicznej Grecji i starożytnych Indii. Dlatego też, od początków nowoczesnych badań historycznych, problem relacji między światem przedstawionym w eposach a realiami epoki, w której zostały one skomponowane, stanowił kluczowe zagadnienie badawcze. Niniejszy projekt bada, w jaki sposób Odyseja i Virāṭaparvan (na szerszym tle Mahābhāraty), przedstawiając heroiczną przeszłość, jednocześnie subtelnie odnoszą się do realiów zamierzonej publiczności. Mimo znaczących różnic, oba teksty współdzielą wiele istotnych elementów narracyjnych oraz korzystają z podobnych technik i zabiegów poetyckich.

Celem projektu jest zbadanie, jak analizowane teksty tworzą, wykorzystują i rozwijają napięcie między stylizowanym światem epickim a współczesnym doświadczeniem ich słuchaczy. Zaproponowane tu podejście kwestionuje tradycyjne założenia dotyczące pochodzenia istotnych anachronizmów w tych utworach, pokazując, że pewne pozorne niespójności w eposach mogą zostać wytłumaczone walorami literackimi tych tekstów, a nie tylko postulowaną często wieloetapową historią ich powstawania. Według centralnej hipotezy projektu poeci Odysei i Mahābhāraty celowo wprowadzali do narracji elementy, które rezonowały z doświadczeniami ich odbiorców, tworząc tematyczne i emocjonalne pomosty między epicką przeszłością a współczesnym im światem. W takim ujęciu odniesienia te nie są wynikiem niekonsekwencji poety czy poetów, jak często przyjmowano, lecz elementami zamierzonej strategii literackiej.

Opieka naukowa z ramienia wydziału – prof. dr hab. Marek Węcowski

2025/57/N/HS3/04554