We use cookies on this site to enhance your user experience. Do You agree?

Zakłady

Na Wydziale Historii UW działa obecnie osiem Zakładów, realizujących prace badawcze i dydaktykę odpowiednio dla kolejnych epok historycznych oraz w zakresie nauk pomocniczych historii, archiwistyki i dydaktyki historii. Status samodzielnego zakładu ma także Centrum Badania i Nauczania Dziejów i Kultury Żydów w Polsce im. Mordechaja Anielewicza.
Na Wydziale działają również Zespoły badawcze.

Zakład Historii Starożytnej

Kierownik Zakładu Historii Starożytnej: dr hab. Krystyna Stebnicka
Pracownicy Zakładu Historii Starożytnej
tel.: 22 55 24 513 (p. 101), 22 55 24 514 (p. 102)

Historia

W 1922 roku powstała Katedra Historii Starożytnej, której kierownictwo powierzono prof. Tadeuszowi Wałkowi-Czerneckiemu (zm. w Brighton w 1949 roku). Po wojnie pracę nad odbudową życia naukowego Instytutu Historycznego podjęła Iza Bieżuńska-Małowist, która  d września 1947 r. została zatrudniona w Instytucie jako starszy asystent. W 1952 r. objęła ona stanowisko kierownika Katedry, a od 1969 r. – Zakładu Historii Starożytnej, które zajmowała do chwili przejścia na emeryturę w 1987 roku. Następnie kierownikiem Zakładu Historii Starożytnej została prof. Ewa Wipszycka-Bravo (obecnie emerytowana profesor Instytutu Archeologii UW). W latach 1996-2008 stanowisko to piastował prof. Włodzimierz Lengauer (obecnie profesor emeritus)a po nim prof. Adam Ziółkowski (do 28 lutego 2021 r.)

Działalność

Zakład Historii Starożytnej Uniwersytetu Warszawskiego to największa i jedna z najważniejszych placówek tego rodzaju w Polsce. Pracują tu specjaliści od historii starożytnego Bliskiego Wschodu, starożytności greckiej i rzymskiej,  w tym również grono badaczy, których zainteresowania skupiają się na czasach późnego antyku, także na dziejach chrześcijaństwa (zob. biogramy pracowników Zakładu).
Pracownicy Zakładu prowadzą indywidualne granty oraz kierują grupami badawczymi w ramach projektów realizowanych z grantów Ministerstwa Nauki i Narodowego Centrum Nauki.  Z grona pracowników Zakładu rekrutują się redaktorzy dwóch wydawanych przez Wydział Historii  UW czasopism starożytniczych: Palamedes. A Journal on Ancient History i U schyłku starożytności. Studia źródłoznawcze oraz serii wydawniczej: Akme. Studia Historica.
Duża część naukowego życia członków i gości zakładu odbywa się w ramach seminarium prowadzonego przez prof. Ewę Wipszycką w każdy czwartek o 16.45 w siedzibie Zakładu Papirologii (link prowadzi do tematów i abstraktów kolejnych wystąpień).

Zainteresowanych odsyłamy również do strony Centre for Research on Ancient Civilizations (CRAC).

Pracownicy:
dr hab. Jacek Rzepka, prof. ucz.
dr Alexander Sarantis
dr hab.Krystyna Stebnicka
dr hab. Marek Stępień
dr hab. Marek Węcowski, prof. ucz.
dr hab. Robert Wiśniewski, prof. ucz.
dr hab. Aleksander Wolicki
prof. dr hab. Adam Ziółkowski
Pracownicy emerytowani:
prof. dr hab. Benedetto Bravo
prof. dr hab. Włodzimierz Lengauer

Zakład Historii Średniowiecznej

Kierownik Zakładu: dr hab. Grzegorz Myśliwski
Pracownicy Zakładu Historii Średniowiecznej
tel.: 22 55 24 515 (p. 103), 22 55 24 516 (p. 104)

Historia

Zakład Historii Średniowiecznej Powszechnej i Polski powstał w 1969 roku w wyniku przekształcenia Katedry Historii Powszechnej Średniowiecza oraz Katedry Historii Polski do XVIII wieku. Kierowali nim kolejno: prof. Marian Małowist (1969 – 1979), prof. Benedykt Zientara (1979–1983), prof. Henryk Samsonowicz (1983– 2000), prof. Karol Modzelewski (2000–2005), prof. Roman Michałowski (2005– 2019). Od 2019 r. kierownikiem Zakładu jest dr hab. Grzegorz Myśliwski.

Działalność

Pracownicy Zakładu prowadzą badania na różnorodne tematy z historii zarówno Polski, jak i wybranych krajów Europy w okresie od wczesnego średniowiecza do początków XVI w.: państwa Franków (w tym także jego władzy we Włoszech), Niemiec i Czech, a także państwa krzyżackiego, w tym także różnorodnych powiązań między krajami i miastami Europy Środkowej i Zachodu. Istotne miejsce zajmują także badania nad historią Polski, która traktowana jest także jako część historii powszechnej.

Zakres rzeczowy uprawianej problematyki jest szeroki. Analizowane są więc: ideologia i organizacja władzy zarówno monarszej, jak i regionalna (biskupie władztwa terytorialne), więzi feudalne, przedstawicielstwa stanowe, a także kultura polityczna. Przedmiotem rozważań są także elity władzy w państwach i miastach oraz inne zagadnienia z historii społecznej: więzi społeczne, pozycja kobiety, społeczeństwa miejskie (w tym mniejszości religijno–etniczne) czy organizacje kupieckie. Osobne miejsce zajmują badania nad historią gospodarczą – gospodarką miejską, osadnictwem wiejskim, dziejami pieniądza, handlem dalekosiężnym, jak i trendami długofalowymi w rozwoju ekonomicznym Polski, Europy Środkowej i Zachodniej. Ważne miejsce zajmuje też historia Kościoła katolickiego jako instytucji religijnej, formacji społecznej i organizacji politycznej. W związku z tym bada się również zagadnienia chrystianizacji, wpływu religii na więzi międzyludzkie i życie polityczne. Problematyka kultury średniowiecza badana jest przez także przez pryzmat religijności (kult świętych, kult maryjny), przemian mentalności zbiorowej i tożsamości oraz dziejopisarstwa.

 

Pracownicy:
dr Grzegorz Bartosiuk (adiunkt naukowy)
dr hab. Mateusz Bogucki (adiunkt naukowy)
prof. dr hab. Zbigniew Dalewski (profesor naukowy)
dr Anna Dryblak (adiunkt naukowy)
dr hab. Marian Dygo, prof. ucz.
prof. dr  hab. Wojciech Fałkowski
prof. dr hab. Andrzej Janowski (profesor naukowy)
prof. dr hab. Roman Michałowski (profesor naukowy)
dr hab. Grzegorz Myśliwski
dr Piotr Okniński
dr hab. Grzegorz Pac
dr hab. Marcin Pauk
dr hab. Aneta Pieniądz
dr Rafał Rutkowski (adiunkt naukowy)
Doktoranci:
Jakub Krzysztof Bakiera
Pracownicy emerytowani:
prof. dr hab. Henryk Samsonowicz
prof. dr hab. Michał Tymowski
prof. dr hab. Jan Tyszkiewicz

 

Zakład Historii Nowożytnej

Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Dariusz Kołodziejczyk
Pracownicy Zakładu Historii Nowożytnej
tel.: 22 55 24 517, 22 55 24 524 (p. 113), 22 55 24 518 (p. 114)

Działalność

Zakład Historii Nowożytnej, obejmującej stulecia XVI-XVIII, cechuje się dużym rozrzutem zainteresowań badawczych jego członków. Prowadzone są badania z zakresu stosunków międzynarodowych i dyplomacji, w tym stosunków Rzeczypospolitej z Rosją, Imperium Osmańskim i Chanatem Krymskim, a także Francją, Szwecją i Saksonią. Długą tradycję mają studia nad historią teorii i praktyki politycznej dawnej Rzeczypospolitej, ze szczególnym uwzględnieniem Wielkiego Księstwa Litewskiego, Ukrainy i Mazowsza, prowadzone na szerokim tle europejskim. Zainteresowania historią gospodarczą i społeczną (w tym także demografią historyczną), dziejami techniki w okresie nowożytnym i rewolucją przemysłową, to następny krąg zagadnień. Kolejny stanowi historia nowożytnej wojskowości i zagadnienia związane z tzw. „rewolucją militarną”. Badania nad dziejami kultury skupiają się wokół historii myśli politycznej w XVI-XVIII w., obejmując studia nad ówczesną prasą w Rzeczypospolitej, Francji, Niderlandach i Rzeszy Niemieckiej, nad przepływem informacji i idei, oraz nad wpływem podróży, zarówno po krajach Europy jak też na inne kontynenty, na poszerzenie horyzontów intelektualnych Polaków w dobie tzw. „pierwszej globalizacji”. Last but not least, w badaniach członków Zakładu dużą rolę odgrywają stosunki międzywyznaniowe i międzyreligijne, ze szczególnym uwzględnieniem polemik i dialogu między katolicyzmem a protestantyzmem w Rzeczypospolitej i w Rzeszy Niemieckiej, między katolicyzmem a prawosławiem, i wreszcie między chrześcijaństwem, judaizmem i islamem.

Pracownicy:
dr hab. Konrad Bobiatyński
dr hab., prof. ucz. Jolanta Choińska-Mika
prof. dr hab. Dariusz Kołodziejczyk
prof. dr hab. Michał Kopczyński
dr hab. Urszula Kosińska
dr Bryan Kozik (badacz  afiliowany)
dr Natalia Królikowska-Jedlińska
prof. dr hab. Mirosław Nagielski
dr hab. Maciej Ptaszyński
dr hab. Piotr Ugniewski, prof. ucz.
dr Katarzyna Wagner
Doktoranci:
mgr Krzysztof Kuczyński
mgr Tadeusz Mroziuk
mgr Klaudia Rogowska
mgr Izabela Śliwińska-Słomska
mgr Adrian Warsiński
mgr Adam Włodarski
Pracownicy emerytowani:
prof.  dr hab.  Urszula Augustyniak
prof. dr hab. Andrzej Karpiński
dr hab. Bronisław Nowak, prof. UW
prof. dr hab.  Zofia Zielińska

 

Zakład Historii XIX wieku

Kierownik Zakładu: dr hab. Artur Markowski
Pracownicy Zakładu Historii XIX wieku
tel.: 22 55 24 519 (p. 111), 22 55 24 520 (p. 112)

Działalność

Badaczki i badacze skupieni w Zakładzie prowadzoną prace w następujących obszarach:

  • kultura polityczna – studia zogniskowane przede wszystkim na ziemiach polskich (Księstwo Warszawskie i Królestwo Polskie), dziejach Niemiec i stosunkach międzynarodowych w okresie belle époque,
  • historia społeczna – badania dotyczą historii Królestwa Polskiego i Galicji, Rosji i Skandynawii (Dania, Norwegia), w okresie intensyfikacji procesów zmiany społecznej. Ważne kierunki to także historia kobiet, Żydów oraz disability studies,
  • wyobrażenia społeczne – prace w zakresie: recepcji upadku Rzeczypospolitej w kręgach ówczesnych elit, reakcji na procesy modernizacji, nowych zjawisk religijnych i przemocy zbiorowej,
  • historia gospodarcza – realizowana jest szczególnie w zakresie pozaeuropejskiem: gospodarki Afryki epoki kolonializmu w kontekście ówczesnej polityki międzynarodowej.

Wynikiem tych studiów są nie tylko artykuły i monografie prezentujące wyniki prac badawczych (Tomasz Kizwalter, Artur Markowski, Maciej Mycielski, Marek Pawełczak, Piotr Szlanta), ale także ujęcia syntetyczne (Jarosław Czubaty, Tomasz Kizwalter, Marek Pawełczak, Grażyna Szelągowska) i podręczniki szkolne (Grażyna Szelągowska, Piotr Szlanta).

Zakład organizuje regularne spotkania naukowe, skupiające badaczki i badaczy zajmujących się historią XIX stulecia (także spoza UW) i współorganizuje corocznie Ogólnopolską konferencję historyków XIX wieku o zasięgu międzynarodowym.

Pracownicy:
dr hab. Jarosław Czubaty, prof. ucz.
dr Agnieszka Janiak-Jasińska
prof. dr hab. Tomasz Kizwalter
dr hab. Artur Markowski
dr hab. Maciej Mycielski
dr Aleksandra Oniszczuk
dr hab. Marek Pawełczak
dr hab. Grażyna Szelągowska, prof. ucz.
dr hab. Piotr Szlanta, prof. ucz.
Doktoranci:
mgr Jan Błachnio
mgr Jakub Frejtag
mgr Paweł Kaczmarski
mgr Sebastian Żbik
Pracownicy emerytowani:
prof. dr hab. Izabella  Rusinowa prof. dr hab.  Andrzej  Szwarc

Zakład Historii XX w.

Kierownik Zakładu: dr hab. Dobrochna Kałwa
Pracownicy Zakładu Historii XX w.
tel.: 22 55 24 521 (p. 122), 22 55 24 523 (p. 124)

Historia

W 1990 roku powstał Zakład Historii Najnowszej, przemianowany następnie na Zakład Historii XX wieku, w którym znaleźli się historycy zajmujący się dziejami XX stulecia. Kierownikami Zakładu byli: Marian Wojciechowski, Tomasz Wituch, Andrzej Chojnowski, Romuald Turkowski.

Przełom 1989 roku otworzył nowy etap w historiografii, przynosząc intensyfikację badań nad okresem II Rzeczypospolitej (Tomasz Nałęcz, Szymon Rudnicki), historią ruchu ludowego (Romuald Turkowski), dziejami państw europejskich (Andrzej Chojnowski, Jerzy Kochanowski, Piotr Majewski, Jerzy Tomaszewski, Tomasz Wituch), problematyką amerykańską (Krzysztof Michałek),  a także podjęcie badań nad położeniem międzynarodowym Polski po 1945 roku i sprawą przesiedleń ludności na pograniczu polsko-niemieckim (Włodzimierz Borodziej). Najważniejszym efektem zmiany ustrojowej stało się  poddanie analizie historycznej okresu Polski Ludowej (Andrzej Garlicki, Włodzimierz Borodziej, Jerzy Kochanowski, Marcin Kula).

Działalność

Prowadzone w Zakładzie Historii XX wieku badania są zróżnicowane. Najwcześniejszego okresu dotyczą prace dr hab. Michała Leśniewskiego, który zajmuje się historią południowego regionu Afryki i konfliktami kolonialnymi na przełomie XIX/XX stulecia. Wiele uwagi przyciąga nadal okres międzywojenny, który jest przedmiotem zainteresowań dr. hab. Piotra Majewskiego (Czechosłowacja, pogranicze czesko-niemieckie), dr hab. Pawła Skibińskiego (Hiszpania), prof. Romualda Turkowskiego (agraryzm). Okresem PRL  zajmują się dr hab. Marcin Zaremba (historia społeczna), dr hab. Tadeusz Rutkowski (funkcjonowanie środowisk naukowych). Historią społeczno-kulturową zajmują się dr hab. Dobrochna Kałwa (historia kobiet, oral history) i dr Igor Chabrowski (historia Chin).

Pracownicy:
dr Igor Chabrowski
dr hab. Dobrochna Kałwa
prof. dr hab. Michał Leśniewski
dr hab. Piotr Maciej Majewski, prof. ucz.
dr hab. Tadeusz Paweł Rutkowski
dr hab. Paweł Skibiński
prof. dr hab. Romuald Turkowski
dr hab. Marcin Zaremba, prof. ucz.
Doktoranci:
mgr Katarzyna Jóźwik
mgr Bartłomiej Kucek
mgr Olga Lebedeva
mgr Igor Michał Niewiadomski
Pracownicy emerytowani:
prof. dr hab. Andrzej Chojnowski
prof. dr hab. Marcin Kula
dr hab. Tomasz Nałęcz, prof. UW
prof. dr hab. Szymon  Rudnicki

Zakład Nauk Pomocniczych Historii, Źródłoznawstwa i Metodologii

Historia

Zakład zajmuje się problematyką z zakresu szeroko rozumianego źródłoznawstwa i archiwistyki. Te zagadnienia są obecne w programie studiów historycznych od wznowienia Uniwersytetu Warszawskiego w 1915 r. – przede wszystkim w ramach zajęć i wykładów seminarium historii średniowiecza. Nacisk kładziony był na zagadnienia dyplomatyki i paleografii. Instytucjonalnie związały się one z katedrą, którą kierował od 1934 r. prof. Stanisław Kętrzyński. Zajęcia były kontynuowane w ramach tajnego nauczania podczas II wojny światowej. W odbudowanym w 1945 r. Instytucie Historycznym katedrę ponownie objął Stanisław Kętrzyński  po powrocie z obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau. Po jego rychłej śmierci w 1950 r. katedrą kierował długie lata prof. Aleksander Gieysztor, po nim prof. Ireneusz Ihnatowicz, a następnie (1999-2008) prof. Maria Koczerska i prof. Sławomir Gawlas (2008-2020). Od 2020 kierownikiem Zakładu jest prof. Agnieszka Bartoszewicz.

Działalność

Obecnie prowadzone są odrębne zajęcia z nauk pomocniczych  historii w ramach czterech epok: średniowiecza, XVI-XVIII w., XIX w., oraz XX w. Obok problematyki źródłoznawczej i edytorskiej badania pracowników Zakładu koncentrują się wokół ich własnej specjalizacji w ramach epok historycznych i dotyczą przede wszystkim zagadnień z zakresu historii kultury, dziejów społecznych, ustroju, historii historiografii oraz metodologii historii.

Pracownicy:
prof. dr hab. Agnieszka Bartoszewicz
dr hab. Błażej Brzostek
Ph.D. Francis Harvey
dr hab. Marek A. Janicki
dr Jacek Kordel
dr Aleksandra Kuligowska
dr hab., prof. ucz. Jolanta Sikorska-Kulesza
dr hab. Piotr Węcowski
dr hab. Paweł Żmudzki
Doktoranci:
mgr Artur Kula
mgr Marta Michalska
mgr Hanna Rajfura
mgr Kalina Słaboszowska
mgr Joanna Szwed
mgr Patrycja Szwedo-Kiełczewska
mgr Szymon Titkow
Pracownicy emerytowani:
dr hab. Stefan Ciara, prof. UW
prof. dr hab.  Sławomir Gawlas
prof. dr hab. Maria Koczerska

Zakład Archiwistyki, Dydaktyki i Historii Historiografii

Historia

Zakład, obecnie noszący nazwę Archiwistyki, Dydaktyki i Historii Historiografii, został utworzony w 1957 r. jako Zakład Historii Historiografii i Metodyki Nauczania Historii. Był to pierwszy w Polsce uniwersytecki zakład dedykowany historii historiografii. Powstał dzięki inicjatywie prof. Wandy Moszczeńskiej i poparciu dyrektora Instytutu Historycznego prof. Aleksandra Gieysztora (oboje byli uczniami założyciela Instytutu prof. Marcelego Handelsmana). Powołując nowy zakład jego twórcy połączyli w nim dwie subdyscypliny historię historiografii i metodykę (dydaktykę) nauczania historii. Pierwsza zajmuje się badaniem czynników kształtujących opowieść o przeszłości prezentowaną przez profesjonalnych historyków. Druga uwagę poświęca opracowaniu efektywnych form przekazu wiedzy i kształtowania umiejętności z zakresu historii na wszystkich poziomach nauczania. Swoisty eksperyment, jakim było ich instytucjonalne połączenie okazał się udany, dając pracownikom naukowym zakładu możliwość prowadzenia badań w różnych obszarach nauki historycznej.
Powstały w 1957 r. Zakład Historii Historiografii i Metodyki Nauczania Historii w 1961 r. przekształcony został w Katedrę. W 1976 r. na jej miejsce powołany został Zakład Historii Historiografii i Dydaktyki Historii. W 2002 r. jego nazwa została zmieniona na Zakład Dydaktyki Historii, a w 2015 r. na Zakład Dydaktyki i Historii Historiografii. Zakładem kierowali: prof. Wanda Moszczeńska 1957–1966 r.; prof. Jerzy Maternicki 1966–1997; prof. Barbara Wagner 1997–2014; dr hab. Katarzyna Błachowska od 2014 r. Z zakładem przez lata związani byli: dr Maria Wierzbicka, mgr Zofia T. Kozłowska, dr Katarzyna Zielińska, dr Wit Górczyński, dr hab. Dobrochna Kałwa, dr Tomasz Wiślicz, dr Adam Sowiński. Wraz z utworzeniem w 2020 r. Wydziału Historii zakład został rozbudowany o jeszcze jedną subdyscyplinę nauki historycznej – archiwistykę i obecnie nosi nazwę Zakład Archiwistyki, Dydaktyki i Historii Historiografii. Pracownicy zakładu koordynują organizację zajęć dydaktycznych dwóch specjalizacji zawodowych. Prof. Alicja Kulecka jest koordynatorem specjalizacji archiwistyka i zarządzanie dokumentacją, a dr Piotr Kroll – specjalizacji nauczycielskiej.

Działalność

W ramach działalności zakładu prowadzone są badania naukowe w obszarze dydaktyki i dziejów edukacji historycznej (prof. Barbara Wagner, dr hab. Katarzyna Błachowska, dr Piotr
Kroll), w obszarze archiwistyki – jej historii i współczesności (prof. Alicja Kulecka), historią historiografii, szczególnie polską, rosyjską, ukraińską (dr hab. Katarzyna Błachowska), ale także dziejami Kozaczyzny (dr Piotr Kroll), wybranymi zagadnieniami historii XIX w. (prof. Alicja Kulecka), wybranymi zagadnieniami historii XX w. (prof. Barbara Wagner, dr hab. Maciej Wojtyński).

Zakład od wielu lat współpracuje z Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli, z którym od 2018 r. wspólnie organizuje warsztaty dla nauczycieli i studentów w ramach programu Letnia Akademia Ciekawej Historii (LACH). We współpracy z innymi ośrodkami pracownicy zakładu organizują międzynarodowe i krajowe konferencje naukowe – 2014: Kontynuacja i zmiana. Historiografia krajów Europy Środkowo Wschodniej wobec nowych tendencji w nauce XIX–XXI w.; 2015: Ku czemu zmierzamy? Kształcenie humanistyczne na uniwersytecie a współczesność; 2016: Ku czemu zmierzamy? Edukacja historyczna w szkole a kształcenie akademickie, 2017: Ku czemu zmierzamy? Ruś, Rosja i ZSRR/ZSRS we współczesnej historiografii i edukacji; 2019: „Historia rerum gestarum” – przeszłość odzwierciedlona czy wykreowana? Kluczowe problemy przeszłości krajów Europy Środkowej i Wschodniej w historiografiach regionu, XIX–XXI w.

Pracownicy:
dr hab. Katarzyna Błachowska
dr Piotr Kroll
prof. dr hab. Alicja Kulecka
prof. dr hab. Barbara Wagner
dr hab. Maciej Wojtyński
Doktoranci:
Pracownicy emerytowani:
dr Katarzyna Zielińska

Centrum Badania i Nauczania Dziejów i Kultury Żydów w Polsce im. Mordechaja Anielewicza

Centrum im. Anielewicza powstało w 1990 r. na mocy umowy pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim i Fundacją Jacka Fliderbauma. Obecnie funkcjonuje na zasadzie zakładu na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Twórcą Centrum im. Anielewicza był prof. Jerzy Tomaszewski, który kierował nim do przejścia na emeryturę w 2001 r. Funkcję kierownika Centrum pełniła następnie dr Jolanta Żyndul (2001-2013). Od 2014 kierownikiem Centrum jest dr hab. Anna Michałowska-Mycielska.

Centrum prowadzi zajęcia zarówno dla studentów studiów judaistycznych („Historia i kultura Żydów”) i historycznych, jak i studentów innych kierunków zainteresowanych zagadnieniami dotyczącymi tematyki żydowskiej. Centrum organizuje również objazdy naukowe dla studentów zainteresowanych kulturą Żydów w Polsce.

Pracownicy:
dr Maria Antosik-Piela
dr hab. August Grabski
mgr Regina Gromacka
dr Barbara Gryczan (adiunkt naukowy)
dr Zuzanna Kołodziejska-Smagała (adiunkt naukowy)
dr Magdalena Kozłowska
dr hab. Anna Michałowska-Mycielska
dr Monika Polit
dr hab. Marzena Zawanowska
Doktoranci:
mgr Kamila Łapicka mgr Mateusz Szczepaniak
Pracownicy emerytowani: